Jongeren uit Duitsland in Taizé

Hoop voor de Kerk en voor het land

Elke week zijn er jongeren uit Duitsland in Taizé. Ze willen graag jongeren uit andere landen ontmoeten en worden geraakt door de stilte tijdens de gebedsvieringen, die elders zo zeldzaam is. Vragen over de toekomst van hun land, houden hen bezig.

Zestig jaar geleden werden de eerste jongeren uit Duitsland in Taizé ontvangen. Het betrof krijgsgevangenen, die in twee kampen in de omgeving van Taizé ondergebracht waren. Dankzij een speciaal verlof, konden ze soms worden uitgenodigd, onder andere met Kerstmis. Zij vormden de generatie van overgrootouders van hen die nu bijna elke zondag met honderden, soms met duizenden, aankomen. Ze geven een trouw beeld van de samenstelling van de bevolking van hun land: de regio’s, de verschillende opleidingsniveaus, het aandeel van de verschillende kerken, van gedoopten en niet-gedoopten. Er bestaat haast geen andere plaats waar jongeren uit Duitsland die zo van elkaar verschillen, elkaar zo intensief kunnen ontmoeten. Sinds de omwenteling van 1989 stelden jongeren uit Oost en West vast dat ze, behalve de taal, ook de Taizé-liederen gemeen hadden.

De Duitse jongeren komen op verschillende manieren naar Taizé: veel leiders van het katholieke en protestantse jongerenpastoraat bieden regelmatig reizen aan. Talrijke kerkgemeenschappen sturen groepen. Ook zijn er veel jongeren die spontaan besluiten om individueel te gaan. Zij maken gebruik van de wekelijkse pendelbus die van half februari tot half november tussen Karlsruhe en Taizé op en neer rijdt. Zodra vijftien of twintig jongeren samen vertrekken, worden zij in hun stad opgehaald.

De Taizé-liederen maken al lang deel uit van de kerkelijke liedboeken. Bijna overal komen jongeren, zonder ouderen uit te sluiten, samen voor regelmatige gebedsvieringen die geënt zijn op de gebeden in Taizé: in kerken, in ontmoetingsplaatsen voor jongeren, in buurthuizen, in studentenkerken en zelfs in privé-woningen. Velen vertrekken uit Taizé met vernieuwde moed om zich voor het jongerenpastoraat in te zetten.

In november vindt er in veel Duitse steden een ‘viering van het licht’ met Taizé-liederen plaats. Soms zit dan zelfs een hele kathedraal vol, helemaal verlicht met kaarsjes. De viering wordt voorbereid door jongeren uit één regio, die dikwijls niet veel gemeen hebben. Bij deze gelegenheid brengen ze samen in praktijk wat ze in Taizé ontdekten: de ervaring dat christenen, ondanks hun verscheidenheid, samen aan een project kunnen werken. Zelfs als je met velen samen bent, is er niet veel nodig om een intens beleefd gebed te houden. Zulke gebedsvieringen worden ook voorbereid door broeders van Taizé tijdens grote bijeenkomsten als de ‘Katholikentag’ of de ‘Kirchentag’ en ook tijdens niet-kerkelijke bijeenkomsten, zoals de komende ‘Saksische dag’ bij Dresden.

Sinds het eind van de totalitaire regimes in 1945 en 1989, zijn de christenen weer vrij om hun eigenheid in te brengen in de maatschappij, vanuit hun eigen waarden. In dit verband worden de jongerenontmoetingen in Taizé niet alleen gezien als een privé-zaak van de deelnemers of als een louter kerkelijke aangelegenheid. Openbare scholen, jongerengroepen die een jaar vrijwilligerswerk of de verplichte civiele of militaire dienst doen, gaan naar Taizé met hun onderwijzers, pastors of begeleiders. Ze komen vaak voort uit gezinnen die geen contact met de Kerk hebben. Ook willen islamitische of joodse jongeren hun christelijke vrienden vergezellen naar de heuvel. In heel wat scholen zijn deze reizen een vast onderdeel van het schooljaar geworden.

Naast de deelname aan de internationale groepen, hebben de jongeren uit Duitsland in Taizé elke week de gelegenheid om onder elkaar na te denken over de situatie van hun Kerk en hun land. Wat betekent het om het geloof samen met anderen te beleven, en niet alleen individueel of met gelijkgezinden? Wat kunnen christenen inbrengen in een pluralistische en democratische maatschappij? Ieder kan het woord nemen. Het wordt duidelijk dat velen zich inzetten en bijdragen om de sociale omstandigheden in hun land te verbeteren. Dikwijls stellen zij zich vragen over de toekomst in een land waarin jongeren een grote minderheid vormen. Hoe kun je het feit van een ouder wordende bevolking onder ogen zien?

Kritische stemmen ontbreken niet, maar nog minder ontbreekt de hoop. Kan de crisis waarin velen Duitsland zien afglijden, die het eind van een zekere materiële welvaart betekent, ook goede kanten hebben? Net als jongeren van andere volken, zingen jonge Duitsers sinds enige tijd zonder aarzeling hun traditionele volksliederen. Dit was nog maar een paar jaar geleden ondenkbaar. Hun aandacht voor de cultuur van andere volken vermindert hierdoor helemaal niet, het tegendeel is juist waar.

Bijgewerkt: 22 november 2004