Garncarstwo
W Taizé znajdują się dwa warsztaty garncarskie. Oba z nich stanowią integralną część życia wspólnoty ekumenicznej, w której żyje około stu braci z prawie trzydziestu krajów. Pracę w tych warsztatach trzeba rozumieć w szerokim kontekście życia braci. Tłumaczy też wiele praktycznych wyborów. Przede wszystkim jesteśmy braćmi, a potem dopiero artystami, twórcami czy też prostymi rzemieślnikami. Oddajemy swoje życie w duchowej solidarności z tysiącami młodych ludzi przyjeżdżających do Taizé z całego świata.
Garncarska przygoda rozpoczęła się w 1949 roku. Po tym jak brat Daniel spotkał w Cluny garncarza Alexa Kostanda, w Taizé założono warsztat. Stopniowo rozbudowywano go z nastawieniem na ręczne toczenie form oraz wykorzystanie glazury kamionkowej, bazującej głównie na popiołach roślinnych.
W miarę jak wspólnota się rozrastała, powstał drugi warsztat, ponieważ bracia utrzymują się tylko i wyłącznie z pracy swoich rąk; zdają sobie też sprawę z wartości pracy fizycznej. Dodać trzeba, że na większości pracujących tutaj braci spoczywają również obowiązki duszpasterskie. Produkcja odbywa się za pomocą prostych procesów. Niektóre z nich (takie jak toczenie form, modelowanie, odlew) zostały zmechanizowane. Warsztat produkuje przedmioty codziennego użytku, ceny są przystępne.
Dwa proste procesy przeniesiono z pierwszego warsztatu: przygotowanie gliny z surowców wydobywanych lokalnie i wytwarzanie charakterystycznych dla warsztatu glazur.
Krótkie wprowadzenie
Glina, z której wytwarza się naczynia w Taizé ulega zeszkleniu w temperaturze 1280ºC. W wyniku tego procesu powstają wyroby kamionkowe. Zanim zostaną pokryte glazurą, poddawane są wstępnemu wypaleniu w temperaturze 950ºC. Wszystkie z naszych pieców do wypalania używają naturalnego gazu (propanu).
Niektóre z przedmiotów (np. lampy) wytwarzane są w warsztacie odlewniczym przy użyciu masy porcelanowej.
Glazury kamionkowe są krzemianami powstającymi w temperaturze 1280ºC w wyniku stopienia mieszanki różnych minerałów: skalenia, kaolinu, kredy, krzemionki, talku. Można zabarwić je przez dodanie pigmentów takich jak tlenek żelaza, dzięki któremu uzyskamy glazurę koloru kości słoniowej, zieloną , czarną i brązową. Dodając kobalt lub miedź uzyskamy kolor niebieski i fioletowy. Używając tytanu otrzymamy kolor pomarańczowo-żółty. Glazury te zawierają czasami popioły roślin składające się z minerałów, które rośliny pobierają z podłoża. Popioły te mogą również zostać odtworzone przy użyciu minerałów w tych samych proporcjach, stosujemy to w przypadku kilku naszych glazur.
Przy pierwszym wypalaniu naszych wyrobów współpracujemy z lokalnymi warsztatami, jako wyraz solidarności z innymi garncarzami: nie jesteśmy zresztą w stanie sami sprostać zapotrzebowaniu.
Nasze najważniejsze glazury
Gousseau (żółta): odtworzenie glazury otrzymywanej oryginalnie przy użyciu popiołów z mieszanki drzew pochodzących z pobliskich lasów znanych jako Lasy Gousseau.
Omnia (ciemnozielona): szkliwo uzyskiwane przez zmieszanie różnych glazur.
Niebieska: szkliwo uzyskiwane po użyciu odtworzonych popiołów z lasów Bresse, wzbogaconych tlenkiem kobaltu.
Shinô (pomarańczowo-kasztanowa): japońska glazura z XVI wieku, bogata w aluminium, odkryta przez Shinô Munenobu, założyciela jednej ze szkół ceremonii parzenia herbaty.
Okoumé (ciemna szaro-niebieska): odtworzenie glazury powstającej po użyciu popiołów z odpadów egzotycznego drewna używanego kiedyś w lokalnym warsztacie stolarskim.
Temmoku (czarna z domieszką czerwonego): japońska nazwa klasycznego szkliwa na bazie żelaza, pochodzącego z Chin sprzed 1000 lat.
Bois de Bresse (błyszcząca biała): odtworzenie szkliwa, do produkcji którego używa się popiołów z obciosu żywopłotów w regionie Bresse, niedaleko Taizé.
Orzechowa (jasnobrązowa): odtworzenie szkliwa, do produkcji którego używa się skorup orzechów laskowych z Hiszpanii.
Czerwone żelazo (rdzawo-brązowa): glazura na bazie żelaza zawierająca fosfor.
Żółta: szkliwo bogate w tlenek glinowy wzbogacone tlenkiem tytanu.
Kilka informacji praktycznych
Glazury wytwarzane w naszych warsztatach nie zawierają toksycznych składników (informacje potwierdzone przez państwowe laboratoria).
Wszystkie przedmioty, które produkujemy, są wytrzymałe na działanie zmywarek i kuchenek mikrofalowych. Nie powinno się ich używać w bardzo gorących piekarnikach (w temperaturze powyżej 200ºC).
Dalsze informacje praktyczne można znaleźć w książce pt.: "The Practice of Stoneware Glazes: minerals, rocks, ashes" (Wykonywanie glazury kamionkowej: surowce mineralne, skały, popioły) dostępnej w sali wystawowej w Taizé lub drogą internetową.
„The Practice of Stoneware Glazes: minerals, rocks, ashes”
Brother Daniel
Ten przewodnik, przeznaczony zarówno dla początkujących jak i profesjonalnych artystów, prowadzi poprzez serię prostych ćwiczeń ku wielkiej tradycji glazur kamionkowych otrzymywanych ze skał, surowców mineralnych i popiołów roślinnych. Zestawienie 60 wykresów topnienia to swego rodzaju mapa wprowadzająca nas w świat glazur. Jak znajdować, rozpoznawać popioły i otrzymywać z nich glazury, które uwydatnią charakterystyczne cechy każdego gatunku roślin.
La Revue de la Céramique et du Verre
2005 - 256 pages - 16,5 x 24 cm
ISBN : 2908988208