Thầy Matthew

Đức Thánh Cha Phanxicô – Hiệp nhất và Hiệp hành

© Lars König

Ngày 29 tháng 12 năm 2012, các anh em của Cộng đoàn Taizé cùng quy tụ cầu nguyện tại Quảng trường Thánh Phêrô với 45.000 bạn trẻ, trong khuôn khổ Cuộc Gặp mặt châu Âu của chúng tôi, được tổ chức tại Rôma, cùng với Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI. Khi ấy, chúng tôi không hề biết rằng đây sẽ là một trong những lần xuất hiện công khai quan trọng cuối cùng của ngài trước khi ngài công bố việc từ nhiệm vào ngày 11 tháng 2 năm 2013.

Khi các Hồng y quy tụ trong Mật nghị Hồng y để bầu vị Giáo hoàng mới, tôi đang thực hiện chuyến thăm mục vụ của cộng đoàn tại nước Nga. Ngày 13 tháng 3, tôi đang lưu lại với một linh mục Công giáo tại Nizhny Novgorod, nơi tôi đến thăm những người bạn Chính Thống giáo. Bài đọc thứ nhất trong Thánh lễ sáng hôm ấy trích từ ngôn sứ Isaia 48,9-15. Sau đó, vị linh mục nói với tôi: “Chúng ta vừa nghe lời Thiên Chúa hứa an ủi dân Người. Hôm nay, các Hồng y sẽ bầu vị Giáo hoàng mới.”

Khi tôi trở về vào buổi tối, suốt cả ngày chỉ có làn khói đen bốc lên. Nhưng rồi, khi chúng tôi đang dùng bữa tối, tin báo đến rằng khói trắng đã bay lên từ ống khói của Nhà nguyện Sistine. Vì thế, chúng tôi vội chạy đến trụ sở Caritas, nơi có một chiếc tivi. Trên kênh truyền hình đầu tiên, tổng thống nước Nga đang phát biểu, nhưng ngay sau đó hình ảnh ấy biến mất và Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô hiện lên trên màn hình.

Khi Đức Hồng y Tauran công bố rằng Đức Tổng Giám mục Jorge Mario Bergoglio đã được tuyển chọn, vị linh mục người Argentina đi cùng tôi đã sững sờ ngã xuống sàn nhà. Đó chính là vị giám mục của ngài, người đã ban phép lành cho ngài trước khi lên đường thi hành sứ vụ! Ngài nói với tôi: “Anh là người Anh giáo, tôi là người Công giáo, và chúng ta đang ở một đất nước Chính Thống giáo. Có phải đây là dấu chỉ rằng triều đại giáo hoàng mới sẽ là một triều đại đại kết không?” Nhìn lại, câu hỏi ấy quả thật mang tính ngôn sứ. Khi Đức Thánh Cha Phanxicô xin chúng tôi cầu nguyện cho ngài, những lời ấy đã khắc ghi trong lòng tôi.

Sáng hôm sau, đài truyền hình quốc gia đã đến tận nơi ở của vị linh mục để phỏng vấn ngài; sự quan tâm dành cho vị Giáo hoàng mới đến từ bên kia bán cầu quả thật rất lớn. Tối hôm ấy, chúng tôi cùng chia sẻ một chai rượu vang Malbec!

Vị tiền nhiệm của tôi trong cương vị Bề trên Cộng đoàn Taizé, Thầy Alois, đã tham dự Thánh lễ khai mạc sứ vụ Phêrô của Đức Thánh Cha Phanxicô và sau đó hằng năm đều có cơ hội gặp riêng ngài. Chúng tôi rất ngạc nhiên khi biết rằng Đức Thánh Cha đã hiểu biết khá nhiều về Taizé, dù trước đó chưa từng có sự tiếp xúc trực tiếp nào, nhờ các tác phẩm của Đấng sáng lập chúng tôi là Thầy Roger, cũng như qua những bạn trẻ Argentina đã từng đến sống và phục vụ như các tình nguyện viên tại cộng đoàn trong nhiều năm.

Thông điệp Laudato si’ Fratelli tutti đã ảnh hưởng sâu sắc đến chúng tôi, vì các văn kiện này đáp lại những dấu chỉ của thời đại bằng một cách thức mà nhiều người, dù là người Công giáo hay không, đều có thể hiểu được. Tông huấn Evangelii Gaudium đã đánh dấu một giai đoạn mới trong việc loan báo đức tin ngày nay. Tất cả những văn kiện ấy đều nâng đỡ sứ vụ của chúng tôi với giới trẻ tại Taizé, vì chúng đã diễn tả thành lời nhiều khát vọng mà chính các bạn trẻ vẫn luôn bày tỏ.

Thầy Alois đã được mời tham dự các Thượng Hội đồng diễn ra trong suốt triều đại giáo hoàng của Đức Thánh Cha Phanxicô. Tôi đặc biệt nhớ đến Thượng Hội đồng về Giới trẻ. Tuy nhiên, chính trong tiến trình của Thượng Hội đồng về Hiệp hành mà tôi dấn thân nhiều hơn và có cơ hội gặp Đức Thánh Cha Phanxicô nhiều lần.

Trong buổi khai mạc tiến trình chuẩn bị cho Thượng Hội đồng, Thầy Alois đã chia sẻ rằng Đức Thánh Cha Phanxicô luôn khích lệ chúng ta biết mơ ước, và ngài kể về giấc mơ của mình: quy tụ Dân Thiên Chúa trong một cuộc gặp gỡ, nơi chính các bạn trẻ sẽ hướng dẫn một buổi cầu nguyện cho Thượng Hội đồng. Trong lần gặp Đức Thánh Cha sau đó, Thầy Alois đã nhắc lại giấc mơ ấy, và Đức Thánh Cha nói rằng đó là một ý tưởng tốt. Ngài khuyên Thầy nên trao đổi với Đức Hồng y Grech tại Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng và Đức Hồng y Koch tại Bộ Cổ võ các Kitô hữu Hiệp nhất.

Và thế là cộng đoàn chúng tôi được đưa vào hành trình hiệp hành qua việc chuẩn bị cho buổi canh thức cầu nguyện đại kết Together – Cuộc quy tụ Dân Thiên Chúa. Thầy Alois đã giao cho tôi và một thầy khác nhiệm vụ điều phối việc chuẩn bị cho buổi canh thức này. Chúng tôi đã mời nhiều cộng đoàn, các phong trào giới trẻ và các tổ chức liên Giáo hội từ khắp thế giới Kitô giáo đến Taizé để tham dự cuộc họp chuẩn bị đầu tiên. Ban đầu có một số băn khoăn về thời điểm tổ chức, nhưng rồi chúng tôi nhanh chóng nhận được thông báo từ Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng rằng sự kiện nên được tổ chức vào thời điểm khởi đầu của Thượng Hội đồng về Hiệp hành, trước khi các thành viên Thượng Hội đồng bước vào ba ngày tĩnh tâm. Đồng thời, Bộ Cổ võ các Kitô hữu Hiệp nhất cũng cho biết các vị lãnh đạo của mọi Giáo hội Kitô giáo sẽ được mời tham dự.

Việc tham gia giai đoạn cấp châu lục của Thượng Hội đồng tại Praha đã để lại trong tôi một dấu ấn rất sâu đậm. Lần đầu tiên, tôi được tham dự phương pháp “Đối thoại trong Thánh Thần”. Ngồi trong một nhóm nhỏ – mà tôi được giao điều phối – gồm một vị Hồng y, một vị Tổng Giám mục, hai linh mục, hai nữ tu và ba giáo dân, chứng kiến cách chúng tôi lắng nghe nhau và cùng phân định điều Chúa Thánh Thần đang muốn nói với chúng tôi, tôi đã tự nhủ: “Đây chính là Hội Thánh và là con đường để cùng nhau bước đi.” Tôi sẽ mãi mãi biết ơn trực giác của Đức Thánh Cha Phanxicô khi khởi xướng Thượng Hội đồng này.

Ngày 15 tháng 1 năm 2023, sau giờ đọc kinh Truyền Tin – khi ấy tôi đang trên đường đến Rôma và chúng tôi theo dõi qua màn hình trên tàu – Đức Thánh Cha Phanxicô đã chính thức công bố buổi canh thức cầu nguyện đại kết sẽ diễn ra vào ngày 30 tháng 9 năm ấy. Ngài nói rằng con đường hướng đến sự hiệp nhất các Kitô hữu và sự hoán cải theo tinh thần hiệp hành của Hội Thánh gắn bó mật thiết với nhau, đồng thời giải thích rằng: “Chúng ta sẽ phó thác cho Thiên Chúa công việc của Khóa họp Thường lệ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục.” Ngài cũng cho biết trong dịp cuối tuần ấy sẽ có một chương trình dành cho giới trẻ do Cộng đoàn Taizé tổ chức.

Đức Thánh Cha Phanxicô kết thúc bằng lời mời gọi: “Ngay từ bây giờ, tôi mời gọi anh chị em thuộc mọi hệ phái Kitô giáo tham dự cuộc quy tụ Dân Thiên Chúa này.” Phải chăng đây là lần đầu tiên một vị Giáo hoàng mời gọi các Kitô hữu thuộc mọi Giáo hội cùng cầu nguyện cho một sự kiện đang diễn ra trong lòng Giáo hội Công giáo?

(C) Vatican Media
(C) Vatican Media

Cuộc họp chuẩn bị lần thứ ba của chúng tôi được tổ chức tại Rôma vào tháng 3 năm 2023, và Đức Thánh Cha Phanxicô đã tiếp toàn thể ban tổ chức. Ngài rất cởi mở và thoải mái, đồng thời chia sẻ với chúng tôi về những kinh nghiệm đại kết đầu tiên của mình. Khi còn là một hướng đạo sinh, vị linh mục phụ trách đã bảo ngài và các bạn đi đốt lều của các hướng đạo sinh Tin Lành! Nhưng ngài vẫn nhớ có lần cùng mẹ đi bộ trên đường và hỏi bà liệu hai người phụ nữ vừa đi ngang qua có phải là hai chị em không. Mẹ ngài trả lời rằng không phải, họ là người Tin Lành, nhưng họ rất tốt bụng. Sau này ngài mới biết họ là các sĩ quan của Đạo quân Cứu Thế.

Qua đó, chúng tôi hiểu rõ hơn về hành trình đại kết mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã trải qua. Tại Argentina, sứ vụ của ngài đã đưa ngài đến với các mục sư, linh mục và giám mục thuộc nhiều hệ phái Kitô giáo khác nhau. Tuy nhiên, điều để lại dấu ấn sâu đậm nhất nơi tôi chính là mối liên kết mà ngài, trong cương vị Giáo hoàng, đã nhấn mạnh giữa sự hoán cải theo tinh thần hiệp hành của Hội Thánh và hành trình hướng đến sự hiệp nhất các Kitô hữu. Điều ấy phần lớn đã xác nhận ơn gọi của cộng đoàn chúng tôi, đồng thời mở ra những con đường mới trước mắt chúng tôi.

Buổi canh thức cầu nguyện Together đòi hỏi rất nhiều công sức chuẩn bị, nhưng tôi luôn mang lòng biết ơn vô hạn đối với Đức Thánh Cha Phanxicô vì sự nâng đỡ kiên định của ngài. Hơn hai mươi vị lãnh đạo các Giáo hội Kitô giáo đã hiện diện, trong đó có Đức Thượng phụ Đại kết, Đức Tổng Giám mục Canterbury, cùng các vị lãnh đạo thuộc các Giáo hội Luther, Giáo hội Cải cách, Giáo hội Ngũ Tuần, Giáo hội Giám Lý và Giáo hội Chính Thống giáo Đông phương. Trước buổi canh thức, các bạn trẻ đã trình bày về những hồng ân của tinh thần hiệp hành, của sự hiệp nhất, của tha nhân và của công trình tạo dựng. Tuy nhiên, hình ảnh các vị lãnh đạo các Giáo hội cùng hiện diện "cùng với Phêrô", ban phép lành chung, đã để lại một dấu ấn hết sức mạnh mẽ và đánh dấu một bước tiến quan trọng trên hành trình hướng đến sự hiệp nhất.

Một cộng sự thân thiết của chúng tôi tại Bộ Cổ võ các Kitô hữu Hiệp nhất đã nói rằng buổi canh thức Together sẽ là biến cố đại kết tiêu biểu của triều đại Giáo hoàng Phanxicô. Mỗi khi nhớ lại những lời của vị linh mục người Argentina đã đón tiếp tôi vào năm 2013, tôi nghĩ rằng có lẽ ngài đã đúng.

Originally published by jesuits.global

br. Matthew

Published on 31 thg 7, 2026