Méditations mensuelles
Khiêm nhường và Tỉnh thức
1 Phêrô 5,5b-11“Mọi âu lo, hãy trút cả cho Người, vì Người chăm sóc anh em.” Những người nhận thư thứ nhất của thánh Phêrô cần được an ủi. Dù lúc ấy chưa có sự bách hại thực sự đối với các Kitô hữu, tác giả vẫn nói đến những người “vu khống, coi anh em là người gian ác” (2,12). Hơn nữa, lòng nhiệt thành ban đầu sau biến cố Đức Kitô phục sinh đã phai nhạt, và nhóm tín hữu thiểu số phải tìm chỗ đứng của mình trong một xã hội dửng dưng và đôi khi thù nghịch.
Vì thế, tác giả đưa ra một lời kêu gọi kép: một đàng hãy sống khiêm nhường, đàng khác hãy sáng suốt và tỉnh thức.
Ở câu 5, tác giả nhắc lại sách Châm ngôn 3,34: “Chúa chế giễu đứa hay nhạo báng, nhưng thi ân cho kẻ khiêm nhường.” Nhưng trước đó, ông đã khích lệ các độc giả bằng một hình ảnh thật đẹp: “Hãy mặc lấy sự khiêm nhường.” Những lời này gợi cho chúng ta nghĩ đến các thiên sứ trong y phục sáng chói mà các phụ nữ gặp bên mồ Đức Giêsu (Lc 24,4), hoặc đến lời thánh Phaolô viết cho các tín hữu Rôma: “Hãy mặc lấy Đức Giêsu Kitô” (Rm 13,14).
Dĩ nhiên, từ “khiêm nhường” có thể gây khó khăn, vì chúng ta dễ nghĩ rằng Kinh Thánh dạy rằng bị hạ nhục là điều tốt. Vì thế, trước hết cần nhận ra rằng có sự khác biệt giữa khiêm nhường và bị làm nhục. Đồng thời, cũng cần thấy rằng trong đoạn văn này, sự khiêm nhường không dựa trên ý tưởng rằng có người quan trọng hơn người khác, và vì thế những người kia phải tỏ ra khiêm nhường. Nhưng là nhận ra rằng mọi con người, kể cả những người quan trọng nhất, đều đang ở trước mặt một Thiên Chúa cao cả vô cùng, vượt trên mọi điều chúng ta có thể tưởng tượng.
Tiếp đó, bản văn khích lệ chúng ta hãy tỉnh thức, bởi vì sự dữ không chỉ là sự vắng bóng của điều thiện, nhưng là một thực tại năng động tìm cách gây hại cho chúng ta (thánh Phêrô dùng hình ảnh “sư tử gầm thét”). Nhưng chúng ta được nói rằng sự dữ và đau khổ chỉ kéo dài “một thời gian ngắn.” Điều đó có nghĩa là gì?
Điều đó có thể có nghĩa là hoàn cảnh mà các tín hữu đang sống rồi sẽ được cải thiện. Một khả năng thứ hai liên quan đến tính hữu hạn của đời sống: hiện tại chúng ta phải chịu đau khổ trong một thời gian ngắn, nhưng sau khi chết, chúng ta sẽ hưởng hạnh phúc vĩnh cửu. Tuy nhiên, rất có thể đoạn văn này nói về việc Đức Kitô sẽ sớm quang lâm. Sự dữ và đau khổ hiện diện trong một thời gian ngắn lúc này, nhưng chẳng bao lâu nữa Thiên Chúa sẽ hành động để thiết lập triều đại bình an của Người.
Bức thư này đã được viết cách đây gần hai mươi thế kỷ, và việc Đức Kitô quang lâm dường như vẫn chưa xảy ra. Phải chăng tác giả đã sai lầm, hay chúng ta có điều gì cần học ở đây? Có lẽ điều quan trọng là chính chúng ta cũng biết tự nhủ rằng những đau khổ quanh mình chỉ là tạm thời. Dĩ nhiên, không phải để chúng ta trở nên thụ động trước bất công, nhưng để nhận ra rằng sự dữ không phải là điều vĩnh viễn hay tất yếu.
Vậy trong “thời gian ngắn ngủi” mà chúng ta có trên trần gian này, chúng ta có thể làm gì? Tác giả mời gọi chúng ta hãy đứng vững trong đức tin, nghĩa là sống trong niềm tín thác rằng Thiên Chúa đang kêu gọi chúng ta. Người kêu gọi chúng ta không chỉ chiến đấu chống lại sự dữ, trong chính bản thân mình và trong thế giới, mà còn được nếm trải “vinh quang đời đời” của Người ngay từ đời này, sống niềm hạnh phúc của sự hiệp thông với Thiên Chúa và với tha nhân.