Monthly Bible
Commentaries
Chúa Giêsu, Đấng Trung Gian giữa Thiên Chúa và loài người
1 Timôthê 2,3-6Đoạn này trong Thư thứ nhất của thánh Phaolô gửi ông Timôthê mở đầu bằng lời nhắc nhớ về kế hoạch dứt khoát của Thiên Chúa, đó là ơn cứu độ phổ quát dành cho toàn thể nhân loại: Thiên Chúa “muốn cho mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý.” Ơn cứu độ ấy được thực hiện nhờ việc Đức Kitô hiến dâng chính mạng sống mình. Như thánh Phaolô tiếp tục khẳng định, chính Người là Đấng “đã tự hiến làm giá chuộc mọi người.”
Để giải thích việc giải thoát này được thực hiện như thế nào, thánh Phaolô gán cho Đức Kitô một tước hiệu đặc biệt: ngài giới thiệu Người là “Đấng Trung Gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loài người.” Khi nghe đến từ “trung gian”, nhiều người thường nghĩ ngay đến vai trò của một trọng tài hay một nhà thương thuyết, có nhiệm vụ tạo điều kiện cho cuộc đối thoại giữa hai bên.
Thế nhưng, Chúa Giêsu không phải là một trọng tài đứng giữa Thiên Chúa và chúng ta, cũng không phải chỉ là một người trung gian có nhiệm vụ đưa Thiên Chúa đến gần nhân loại hơn. Không phải là ở một bên có Thiên Chúa, Đấng thánh thiện vô cùng, còn ở bên kia là nhân loại tội lỗi, xa cách Thiên Chúa, và Chúa Giêsu đứng ở giữa để lấp đầy khoảng cách và chuyển đạt thông điệp giữa hai bên.
Thật vậy, nếu Chúa Giêsu chỉ đơn thuần là một bên thứ ba đứng giữa Thiên Chúa và chúng ta, thì Người vẫn ở bên ngoài cả hai. Người chắc chắn có thể được đón nhận như một sứ giả, một người phát ngôn, có lẽ là vị ngôn sứ cao cả nhất – nhưng trong chính hữu thể của mình, Người sẽ không phải là một cuộc gặp gỡ. Tuy nhiên, thánh Phaolô không nói rằng Đức Kitô đứng giữa Thiên Chúa và loài người. Chính xác hơn, giới từ “giữa” không có trong nguyên bản tiếng Hy Lạp, mặc dù nhiều bản dịch sang các ngôn ngữ hiện đại đã thêm vào.
Cấu trúc nguyên bản có thể được dịch sát hơn là: “Đấng Trung Gian của Thiên Chúa và loài người”, sử dụng sở hữu cách thay vì một giới từ vốn có thể mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Dĩ nhiên, cách dịch này không phải là cách duy nhất; hơn nữa, nó cũng có hạn chế là dễ gợi lên hình ảnh một vị trung gian như người đứng trên cây cầu nối hai bờ. Nhưng Chúa Giêsu không đứng trên cây cầu: chính Người là cây cầu.
Hơn nữa, thánh Phaolô lập tức xác định rằng chính Đức Kitô là một con người. Sự xác định này không phải là một chi tiết mang tính tiểu sử, nhưng nhằm cho thấy rằng chính nơi bản thân mình, Đấng Trung Gian hiện thân cho sự hiệp thông giữa Thiên Chúa và nhân loại. Qua cuộc đời, thập giá và sự phục sinh của Người, Đức Kitô đã phá đổ bức tường ngăn cách. Người không chỉ là sứ giả của Thiên Chúa được sai đến với nhân loại, cũng không chỉ là Đấng chuyển cầu cho nhân loại trước nhan Thiên Chúa, nhưng ngay trong chính con người của mình, Người là nơi Thiên Chúa và nhân loại nên một.
Như truyền thống của Giáo hội sau này sẽ tuyên xưng về mầu nhiệm Nhập Thể: Đức Kitô là Thiên Chúa thật và là con người thật; không phải là sự pha trộn của hai bản tính, cũng không phải là một sự dung hòa giữa hai bên, nhưng là sự kết hợp trọn vẹn của cả hai, không hòa lẫn và không phân chia. Khi Chúa Giêsu cầu nguyện, Người cầu nguyện từ chính thẳm sâu thân phận con người của chúng ta; khi Chúa Giêsu khóc, chính Thiên Chúa khóc cùng chúng ta.
Đó là chứng từ mà Đức Kitô ban cho chúng ta: công trình trung gian này không phải là một nhiệm vụ Người thực hiện từ bên ngoài; nhưng chính là hữu thể của Người. Và khi chúng ta gặp gỡ Người, trong cầu nguyện cũng như trong tình yêu đối với tha nhân, thì chính Thiên Chúa hiện diện.