W żadnym innym fragmencie pierwszego listu świętego Jana słowo „brat” nie powtarza się równie często, jak w tych kilku wersetach: w liczbie mnogiej lub pojedynczej wraca siedem razy. I zadziwiająca zbieżność – w historii Kaina i Abla, na którą powołuje się nasz fragment (Księga Rodzaju 4, 1-16), to samo słowo można spotkać również siedem razy. Być może to przypadek, ale od razu kieruje naszą uwagę w tę stronę: kiedy bracia i siostry znajdą się razem, miłość nie przychodzi sama z siebie. Pojawia się niebezpieczeństwo rywalizacji, mogą się zrodzić konflikty. Jak więc trzeba postępować?

„Nie tak jak Kain”, mówi nasz fragment (w. 12), ale tak jak „On” (w. 16). A On to z pewnością Jezus. Autor mówi tak, jakby wskazywał na Niego palcem.

Kain czuł, że brat mu zagraża, ponieważ wydawało mu się, że brat jest bardziej akceptowany. Żeby nie czuć tego zagrożenia, musiał usunąć tego brata, wykluczyć go ze swojego życia. A „On”, Jezus, jak On postąpił? On umiał „ofiarować swoim braciom” swoje krótkotrwałe i kruche ludzkie życie (swoją „duszę”, jak mówi dokładnie tekst w wersecie 16), umiał oddać je dla innych. Podczas gdy ten pierwszy żył tak naprawdę w świecie śmierci nie tylko dlatego, że wszystko kończyło się pogrążone w śmierci, ale i dlatego, że również zadawano śmierć tym, którzy stanowili zagrożenie, ten drugi, „On”, wprowadza nas w sytuację całkowicie odwrotną, dzięki Niemu jesteśmy mocno osadzeni w życiu (w. 14) i jest to życie wieczne (w. 15). Można więc otwierać się na innych ludzi (w. 17), nie uważając ich za zagrożenie, i można oddać dla nich wszystko, nawet własne życie (w. 16).

Dla autora listu miłość braterska jest w samym sercu tego przeciwstawienia życia i śmierci. Kochać to znaczy dokonać wyboru. Chodzi o to, żeby „wybrać miłość”, jak powiedział brat Roger. Jeśli nawet jakaś część tradycji żydowskiej sądzi, że powinniśmy zlitować się nad Kainem dlatego, że on jest we wszystkich nas, powinniśmy wybierać i nie postępować tak, jak on. Wybierać raczej życie, które otrzymujemy w Chrystusie, niż świat śmierci, który jest naszym naturalnym otoczeniem.

Kochać to znaczy żyć i dawać życie. Żyć jedynym życiem prawdziwym, to znaczy życiem wiecznym. Otrzymywać je wciąż od nowa, choć nie jesteśmy godni, i przekazywać je innym, równie jak my ubogim. Być może ten list walczy z pomysłami jakichś chrześcijan, którzy poszukując rozwiniętych duchowych idei uważali się za lepszych od zwykłych chrześcijan i pogardzali takimi gestami jak otwarcie swego serca dla innych i dzielenie się z nimi dobrami (w. 17).

Miłość zawsze podąża drogą prowadzącą w dół. Nigdy nie zadowala się słowami, ideami lub uczuciami. Pozwala, by poruszyło ją bardzo realne nieszczęście, które dostrzega i któremu rzeczywiście stara się zaradzić. Szuka sposobów, żeby mu sprostać, niestrudzenie oddaje swoje siły, żeby pomóc w cierpieniu, i nigdy nie cofa się przed najbardziej pokorną pracą.

Tym niemniej święty Jan kojarzy konieczność łączenia czynów świadczących o miłości z naglącym wezwaniem, by kochać „prawdą” (w. 18). Chce w ten sposób powiedzieć nie tyle, że miłość powinna być szczera i sprawdzona w prawdzie. Słowo „prawda” u świętego Jana odsyła do tego, co Bóg dał nam poznać o sobie, w Jezusie, który nam objawił czym jest miłość (w. 16).

Jeśli nawet wszyscy mamy jakieś intuicje i wszyscy do tego dążymy, nie wiemy, co to znaczy kochać. To, co nazywamy miłością, nie zawsze nią jest. Aby odkryć, co zawiera to słowo, powinniśmy długo wpatrywać się w przykład Jezusa, który nigdy nie wynosił się ponad swoich braci i który, więcej jeszcze, nie zawahał się oddać swojego życia. Prawdy naszej miłości nie da się ocenić według kryteriów czysto ludzkich, psychologicznych. Polega ona na tym, co Jezus pozwolił nam zobaczyć i zrozumieć.

Można podsumować nasze rozważanie mówiąc, że kochać to znaczy wybierać życie i prawdę. Chociaż te słowa nie mają już dzisiaj pełnego i głębokiego sensu, jaki miały dla świętego Jana, pozwólmy, by nas zafascynowały, i spróbujmy przywrócić im całą żywotność i pojemność objawione w Jezusie.

Czerwiec 2026

Modlić się w ukryciu

Ewangelia wg św. Mateusza 6, 5-6

Jezus powiedział: Gdy się modlicie, nie bądźcie jak obłudnicy. Oni lubią w synagogach i na rogach ulic wystawać i modlić się, żeby się ludziom pokazać. Zaprawdę, powiadam wam: otrzymali już swoją nagrodę. Ty zaś, gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki, zamknij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukryciu. A Ojciec twój, który widzi w ukryciu, odda tobie. Niewiele jest w ewangeliach takich miejsc, kiedy Jezus daje wskazówki konkretne i możliwe do zastosowania, prawie gotowe, gdzie dosłowna interpretacja jest właściwa. Kiedy czytamy na przykład „miłujcie waszych nieprzyjaciół”, otrzymujemy zachętę, by wprowadzać te słowa w życie, wiedząc, że chodzi o wyzwanie dla miłości, które można spełnić jedynie dzięki pomocy samego Boga. Kiedy jednak słyszymy „gdy chcesz się modlić, wejdź do swej izdebki”, lub w ukryte miejsce, chodzi o praktyczny przykład, który większość osób może uczynić w swoim domu.

Maj 2026

Poszerzać przestrzeń naszych przyjaźni

Dzieje Apostolskie 2, 1-11

Kiedy nadszedł wreszcie dzień Pięćdziesiątnicy, znajdowali się wszyscy razem na tym samym miejscu. Nagle dał się słyszeć z nieba szum, jakby uderzenie gwałtownego wiatru, i napełnił cały dom, w którym przebywali. Ukazały się im też języki jakby z ognia, które się rozdzieliły, i na każdym z nich spoczął jeden. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym, i zaczęli mówić obcymi językami, tak jak im Duch pozwalał mówić. Przebywali wtedy w Jerozolimie pobożni Żydzi ze wszystkich narodów pod słońcem. Kiedy więc powstał ów szum, zbiegli się tłumnie i zdumieli, bo każdy słyszał, jak przemawiali w jego własnym języku. «Czyż ci wszyscy, którzy przemawiają, nie są Galilejczykami?» - mówili pełni zdumienia i podziwu. «Jakżeż więc każdy z nas słyszy swój własny język ojczysty? – Partowie i Medowie, i Elamici, i mieszkańcy Mezopotamii, Judei oraz Kapadocji, Pontu i Azji, Frygii oraz Pamfilii, Egiptu i tych części Libii, które leżą blisko Cyreny, i przybysze z Rzymu, Żydzi oraz prozelici, Kreteńczycy i Arabowie – słyszymy ich głoszących w naszych językach wielkie dzieła Boże».

Kwiecień 2026

Tajemnica Paschy

Ewangelia wg św. Jana 12, 20-33

A wśród tych, którzy przybyli, aby oddać pokłon Bogu w czasie święta, byli też niektórzy Grecy. Oni więc przystąpili do Filipa, pochodzącego z Betsaidy Galilejskiej, i prosili go mówiąc: «Panie, chcemy ujrzeć Jezusa». Filip poszedł i powiedział Andrzejowi. Z kolei Andrzej i Filip poszli i powiedzieli Jezusowi. A Jezus dał im taką odpowiedź: «Nadeszła godzina, aby został uwielbiony Syn Człowieczy. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Jeżeli ziarno pszenicy wpadłszy w ziemię nie obumrze, zostanie tylko samo, ale jeżeli obumrze, przynosi plon obfity. Ten, kto kocha swoje życie, traci je, a kto nienawidzi swego życia na tym świecie, zachowa je na życie wieczne. A kto by chciał Mi służyć, niech idzie za Mną, a gdzie Ja jestem, tam będzie i mój sługa. A jeśli ktoś Mi służy, uczci go mój Ojciec. Teraz dusza moja doznała lęku i cóż mam powiedzieć? Ojcze, wybaw Mnie od tej godziny. Nie, właśnie dlatego przyszedłem na tę godzinę. Ojcze, wsław Twoje imię!»

Marzec 2026

«Czy chcesz stać się zdrowym?»

Ewangelia wg św. Jana 5, 1-9

Potem nastąpiło święto żydowskie i Jezus udał się do Jerozolimy. W Jerozolimie zaś znajduje się sadzawka Owcza, nazwana po hebrajsku Betesda, zaopatrzona w pięć krużganków. Wśród nich leżało mnóstwo chorych: niewidomych, chromych, sparaliżowanych, którzy czekali na poruszenie się wody. Anioł bowiem zstępował w stosownym czasie i poruszał wodę. A kto pierwszy wchodził po poruszeniu się wody, doznawał uzdrowienia niezależnie od tego, na jaką cierpiał chorobę. Znajdował się tam pewien człowiek, który już od lat trzydziestu ośmiu cierpiał na swoją chorobę. Gdy Jezus ujrzał go leżącego i poznał, że czeka już długi czas, rzekł do niego: «Czy chcesz stać się zdrowym?». Odpowiedział Mu chory: «Panie, nie mam człowieka, aby mnie wprowadził do sadzawki, gdy nastąpi poruszenie wody. Gdy ja sam już dochodzę, inny wchodzi przede mną». Rzekł do niego Jezus: «Wstań, weź swoje łoże i chodź!». Natychmiast wyzdrowiał ów człowiek, wziął swoje łoże i chodził. Jednakże dnia tego był szabat.

Luty 2026

Gdzie mieszkasz?

Ewangellia wg św. Jana 1, 35-39

Nazajutrz Jan znowu stał w tym miejscu wraz z dwoma swoimi uczniami i gdy zobaczył przechodzącego Jezusa, rzekł: «Oto Baranek Boży». Dwaj uczniowie usłyszeli, jak mówił, i poszli za Jezusem. Jezus zaś odwróciwszy się i ujrzawszy, że oni idą za Nim, rzekł do nich: «Czego szukacie?» Oni powiedzieli do Niego: «Rabbi! – to znaczy: Nauczycielu – gdzie mieszkasz?». Odpowiedział im: «Chodźcie, a zobaczycie». Poszli więc i zobaczyli, gdzie mieszka, i tego dnia pozostali u Niego. Było to około godziny dziesiątej (około czwartej po południu).

Styczeń 2026

„Gdybyś znała dar Boży”

Ewangelia wg św. Jana 4, 5-15

Jezus przybył do miasteczka samarytańskiego, zwanego Sychar, w pobliżu pola, które niegdyś dał Jakub synowi swemu, Józefowi. Było tam źródło Jakuba. Jezus zmęczony drogą siedział sobie przy studni. Było to około szóstej godziny. Nadeszła tam kobieta z Samarii, aby zaczerpnąć wody. Jezus rzekł do niej: «Daj Mi pić!» Jego uczniowie bowiem udali się przedtem do miasta dla zakupienia żywności. Na to rzekła do Niego Samarytanka: «Jakżeż Ty, będąc Żydem, prosisz mnie, Samarytankę, bym Ci dała się napić?». Żydzi bowiem z Samarytanami unikają się nawzajem. Jezus odpowiedział jej na to: «O, gdybyś znała dar Boży i wiedziała, kim jest Ten, kto ci mówi: "Daj Mi się napić" – prosiłabyś Go wówczas, a dałby ci wody żywej». Powiedziała do Niego kobieta: «Panie, nie masz czerpaka, a studnia jest głęboka. Skądże więc weźmiesz wody żywej? Czy Ty jesteś większy od ojca naszego Jakuba, który dał nam tę studnię, z której pił i on sam, i jego synowie i jego bydło?». W odpowiedzi na to rzekł do niej Jezus: «Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie pragnął. Kto zaś będzie pił wodę, którą Ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskającej ku życiu wiecznemu». Rzekła do Niego kobieta: «Daj mi tej wody, abym już nie pragnęła i nie przychodziła tu czerpać».

Grudzień

Wewnętrzne światło

Ewangelia wg św. Jana 1, 1-12

Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo. Ono było na początku u Boga. Wszystko przez Nie się stało, a bez Niego nic się nie stało, co się stało. W Nim było życie, a życie było światłością ludzi, a światłość w ciemności świeci i ciemność jej nie ogarnęła. Pojawił się człowiek posłany przez Boga - Jan mu było na imię. Przyszedł on na świadectwo, aby zaświadczyć o światłości, by wszyscy uwierzyli przez niego. Nie był on światłością, lecz posłanym, aby zaświadczyć o światłości. Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, gdy na świat przychodzi. Na świecie było Słowo, a świat stał się przez Nie, lecz świat Go nie poznał. Przyszło do swojej własności, a swoi Go nie przyjęli. Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi.

Listopad 2015

To, co wybiera Bóg

1 List do Koryntian 1, 26-31

Przeto przypatrzcie się, bracia, powołaniu waszemu! Niewielu tam mędrców według oceny ludzkiej, niewielu możnych, niewielu szlachetnie urodzonych. Bóg wybrał właśnie to, co głupie w oczach świata, aby zawstydzić mędrców, wybrał to, co niemocne, aby mocnych poniżyć; i to, co nie jest szlachetnie urodzone według świata i wzgardzone, i to, co nie jest, wyróżnił Bóg, by to, co jest, unicestwić, tak by się żadne stworzenie nie chełpiło wobec Boga. Przez Niego bowiem jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się dla nas mądrością od Boga i sprawiedliwością, i uświęceniem, i odkupieniem, aby, jak to jest napisane, w Panu się chlubił ten, kto się chlubi. (1 Kor 1, 26-31)

Sierpień 2017

Jedność w różnorodności

1 List do Koryntian 12, 4-11

Różne są dary, ale Duch jest jeden. Różne są posługi, ale Pan jest jeden. Różne są działania, ale jeden jest Bóg, który sprawia wszystko we wszystkich. W każdym uwidacznia się działanie Ducha dla wspólnego dobra. Jednemu daje Duch słowo mądrości, innemu ten sam Duch daje rozumienie słowa. Jednego Duch obdarza wiarą, innemu ten sam Duch udziela daru uzdrawiania. Jeszcze innym daje natomiast moc czynienia cudów, dar prorokowania, dar rozróżniania duchów, dar języków, dar tłumaczenia języków. A wszystko to daje jeden i ten sam Duch, rozdzielając każdemu, jak chce. (1 Kor 12, 4-11)

Kwiecień 2015

Miłość i sprawiedliwość

1 List do Koryntian 13

Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący. Gdybym też miał dar prorokowania i znał wszystkie tajemnice, i posiadał wszelką wiedzę, i wiarę taką, iżbym góry przenosił, a miłości bym nie miał, byłbym niczym. I gdybym rozdał na jałmużnę całą majętność moją, a ciało wystawił na spalenie, lecz miłości bym nie miał, nic bym nie zyskał. Miłość cierpliwa jest, łaskawa jest. Miłość nie zazdrości, nie szuka poklasku, nie unosi się pychą; nie dopuszcza się bezwstydu, nie szuka swego, nie unosi się gniewem, nie pamięta złego; nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz weseli się z prawdy. Wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokłada nadzieję, wszystko przetrzyma. Miłość nigdy nie ustaje, nie jest jak proroctwa, które się skończą, albo jak dar języków, który zniknie, lub jak wiedza, której zabraknie. Po części bowiem tylko poznajemy, po części prorokujemy. Gdy zaś przyjdzie to, co jest doskonałe, zniknie to, co jest tylko częściowe. Gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, czułem jak dziecko, myślałem jak dziecko. Kiedy zaś stałem się mężem, wyzbyłem się tego, co dziecięce. Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno; wtedy zaś zobaczymy twarzą w twarz: Teraz poznaję po części, wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznany. Tak więc trwają wiara, nadzieja, miłość – te trzy: z nich zaś największa jest miłość. (1 Kor 13)