De dreiging van een oorlog met Iran hing al in de lucht toen ik op 31 januari het vliegtuig naar Tel Aviv nam. Zou ik wel kunnen terugkeren ? Daar moest je niet te veel op rekenen. Mijn eerste nacht in het Oecumenisch Instituut van Tantur gaf mij de gelegenheid om het team van Tantur terug te zien. Veel jongeren bewaren een lichtende herinnering aan de schoonheid van deze plek, waar ook de eerste ontvangst plaatsvond tijdens onze ontmoeting in het Heilig Land in mei 2022. De muur die Israël van Palestina scheidt, ligt op slechts enkele honderden meters. De volgende dag nam ik de voetgangersovergang om in Bethlehem aan te komen. De broeders van Sint-Jan Baptist de La Salle die de universiteit leiden, hebben mij hartelijk ontvangen tijdens mijn 10 dagen in de stad waar Jezus geboren werd. En wat een vreugde om de jongeren van de universiteit terug te zien die de Heilige Week van 2025 in Taizé hadden beleefd met hun jezuïtische aalmoezenier. Zij herinneren zich met ontroering dat zij op Goede Vrijdag in Taizé het kruis hebben gedragen en ook het icoon van de Verrijzenis op de ochtend van Pasen. Sinds enige tijd leiden zij een maandelijks gebed met de gezangen van Taizé. Ons gebed samen in de kapel van de universiteit was een sterk moment en voor hen een manier om met anderen te delen wat zij in Taizé hebben ontdekt. Het was genoeg om naar hun gezichten te kijken om te begrijpen hoe dierbaar deze uitwisseling hun was.

De studentenpastoraal van de universiteit is een plaats van leven. Iedereen voelt zich er welkom, welke godsdienst men ook heeft. Pater Garrett, de aalmoezenier, organiseerde een uitwisseling over het evangelie van de dag en ik werd getroffen door de vrijmoedigheid waarmee ieder het woord nam om de tekst te becommentariëren. Terwijl je over de campus wandelt, vraag je je af hoe deze jongeren erin slagen zo vreugdevol te zijn. Velen komen uit streken waar de spanningen extreem zijn. Zij leven met bijna dagelijkse vernederingen. Waar komt hun veerkracht vandaan ? Ik herinnerde mij een opmerking van een vriendin die in Bethlehem woont. Zij wilde dat ik de betekenis van het Arabische woord « sumud » zou begrijpen. Men vertaalt het soms met « volharding », « standvastigheid  ». Maar deze vriendin gelooft dat het woord verbonden is met een diepe wijsheid : aan niemand zullen wij toestemming vragen om ons te verheugen.

Enkele dagen na ons gebed aan de universiteit was het het Instituut van Tantur dat een open uitnodiging aan allen lanceerde om deel te nemen aan een gebed met de gezangen van Taizé in de kapel van het instituut. Toen ik de bijbellezing moest kiezen en nadacht over de huidige context, kwam deze tekst van Jesaja in mij op :

 “Weet je het dan niet, heb je het niet gehoord? De Heer is de eeuwige God, hij schept tot aan de einden van de aarde, hij wordt niet moe en raakt niet uitgeput. Zijn inzicht is ondoordringbaar. Hij geeft kracht aan de vermoeide mens, hij vermeerdert de sterkte van wie zwak is. Jongens worden moe, raken uitgeput, en jonge mannen blijven struikelen, maar wie hun hoop op de Heer stellen, vinden nieuwe kracht; zij spreiden vleugels uit als adelaars, zij lopen zonder moe te worden, zij gaan voort zonder uitgeput te raken.”

De tekst werd in het Engels gelezen, daarna in het Arabisch door een Palestijnse christen, daarna in het Hebreeuws door een van de drie aanwezige rabbijnen, vervolgens in enkele andere talen. Katholieke, orthodoxe, protestantse christenen namen deel. Omdat de vermoeidheid bij allen groot is, hadden wij allen behoefte aan het horen van een dergelijke tekst.

Ik kon ook een bezoek brengen aan de nieuwe lutherse predikant van Bethlehem, die Taizé goed kent. Wij hopen een gebed samen voor te bereiden bij mijn volgende bezoek. Het is ook de parochie van Daoud en Jihane Nasser. Onvermoeibaar volharden zij in hun project van de « Tent of Nations ». Hun project, op hun land dat door kolonies is omringd, wekt bewondering omdat het een heel duidelijke weg laat zien om vooruit te gaan : geloven dat er plaats is voor iedereen, onvermoeibaar naar gerechtigheid zoeken maar nooit toegeven aan haat. Hun bezoek aan Taizé afgelopen najaar werd zeer gewaardeerd. Maar ik zal hen deze keer niet zien, want tijdens mijn verblijf in Bethlehem zijn zij in Nederland. Dat zal voor een volgende keer zijn.

Nog twee andere gebedsdiensten hebben plaatsgevonden : het ene in een dorp bij Ramallah waar ik al vele keren ben geweest. Het is het dorp van twee Palestijnse jonge vrouwen die de zomer van 2024 in Taizé hebben doorgebracht. De relatie met deze jongeren verdiept zich. Zij hopen binnenkort als groep te kunnen komen.

Het laatste gebed vond plaats in Nazareth, in de kapel waar Charles de Foucauld heeft gebeden in de jaren waarin hij probeerde zijn roeping te onderscheiden. De gitaar en de dwarsfluit worden nu bespeeld door de kinderen, inmiddels adolescenten, van Nain. Deze vader uit Nazareth is ongeveer 30 jaar geleden naar Taizé gekomen. Hij, zijn moeder, zijn twee broers, zijn zus en haar man, hun kinderen, zijn als één grote familie. Kleine Broeders van Jezus bidden met ons mee. Het is al lange tijd hun woonplaats. Daarna sluiten enkele jongeren uit Nazareth zich bij ons aan, evenals Brazilianen die deelnemen aan de animatie van de Basiliek van de Aankondiging.

De volgende dag moet ik na het ontbijt weer op weg. Men brengt mij tot aan de overgang van Beth Shean en drie uur later ben ik in Amman, ontvangen door een Franciscaan uit Syrië, directeur van een school in de hoofdstad van Jordanië. De hartelijke ontvangst door de Rooms-katholieke bisschop en de priester die belast is met de jongerenpastoraal helpt om gezamenlijke projecten voor te stellen. De reis van een groep naar Taizé komt ter sprake. Een avondgebed met de gezangen van Taizé vindt plaats tijdens mijn bezoek. Getalenteerde musici maken het mooi. Goede uitwisseling met de jongeren na het gebed. Ik had ook goede gesprekken met een anglicaanse priester en een predikant van de lutherse Kerk. Meteen ontstaan ideeën voor samenwerking. In Madaba, een stad met een levendige christelijke gemeenschap, is ook de ontvangst door de pastoor en zijn vicaris hartelijk.

Laten wij bidden voor allen die zich inzetten voor de vrede in deze streek van de wereld, die in deze dagen zo zwaar op de proef wordt gesteld.