Monthly Bible
Commentaries

Juni 2026

Terugtrekken in gebed

Matteüs 6:5-6
Jezus zei: En wanneer jullie bidden, doe dan niet als de huichelaars die graag in de synagoge en op elke straathoek staan te bidden, zodat iedereen hen ziet. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen. Dus als je bidt, ga naar je kamer en sluit de deur en bid tot je Vader die in het verborgene is; en je Vader die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen.

.

Er zijn een paar passages in het evangelie waar Jezus een concreet, praktisch advies geeft – zo concreet zelfs dat je het bijna wel letterlijk moet interpreteren. Als we bijvoorbeeld lezen "heb je vijanden lief", is dat een uitnodiging om deze woorden in ons leven in de praktijk te brengen, wetende dat het een uitdaging is om lief te hebben, en dat dat alleen lukt met de hulp van God. Maar als we horen "als jullie bidden, trek je dan terug in je huis" (of een andere plek in afzondering), dan is dat een concreet voorbeeld dat de meeste mensen thuis ook kunnen doen.

In het licht van deze eenvoudige en duidelijke woorden van Jezus is de eerste les die we uit dit advies uit het evangelie kunnen trekken (of eigenlijk de enige reflectie die hierop kan volgen) dat we dit zonder aarzelen in de praktijk brengen en dus een plek vinden waar je je in alle rust kunt terugtrekken. Daarnaast is het toch ook belangrijk om deze tekst te lezen in de context van het evangelie en het belang ervan voor onze tijd te zien.

Deze bijbelpassage maakt onderdeel uit van een heel aantal uitspraken van Jezus over joodse vroomheid, waarbij hij een nieuw perspectief biedt. Misschien lijkt dit nieuwe perspectief voor ons enigszins achterhaald, omdat we al zo vaak de verhalen over Jezus hebben gehoord. Of misschien denken we dat zijn woorden eigenlijk niet iets nieuws bevatten: er wordt vandaag de dag veel nadruk gelegd op het belang van goed voor jezelf zorgen. Daarnaast is er bijvoorbeeld bij mindfulness veel aandacht voor afzondering, zelf-acceptatie en meditatie.

Maar in de context van de tekst betekenen de woorden van Jezus niet dat afzondering en de buitenwereld tegen elkaar af worden gezet, maar wil Jezus ons waarschuwen voor bepaalde religieuze praktijken. Als we vroomheid publiekelijk tentoonspreiden bestaat de kans op huichelachtigheid. Als we ons echter terugtrekken om te bidden (dus directe communicatie met God) worden we bevrijd van de blik van anderen. Bidden in afzondering is bevrijdend als je erkent dat je niet weet wat je moet bidden en dus bidt met de eenvoud van een kind, zonder je te veel druk te maken over de vraag of je wel de juiste woorden kiest.

Maar de tekst is veel meer dan een praktisch advies, een oproep om goed voor je zelf te zoeken, ja zelfs meer dan een waarschuwing tegen hypocrisie: het is vooral een voorbeeld, een model van hoe te bidden, van Jezus’ eigen relatie met God, een relatie die is als die van een kind met zijn ouder. Het is alsof Jezus zegt: bid niet in het openbaar, maar bid vooral niet alsof God ver weg is. Het nieuwe aan Jezus’ boodschap en zijn woorden is dat we weten dat we geliefde mensen zijn voordat we weten dat we gehoord worden, en dat we daarom gehoord kunnen worden.

Jezus zelf geeft ons het voorbeeld: in het evangelie trekt hij zich regelmatig terug om te bidden. Dit laat zien dat hijzelf een unieke, intieme relatie met God zocht. Een persoonlijke verbinding. In deze bijbelpassage laat Jezus opnieuw zien dat hij aan iedereen, niemand uitgezonderd, een gemeenschap met God aanbiedt.

01
Zijn er bepaalde uiterlijke omstandigheden die het makkelijker voor je maken om te bidden? Hoe ziet een “plek waar je je in alle rust kunt terugtrekken” er voor jou uit?
02
Wat kan je leren van de manier waarop Jezus in het evangelie bidt?
03
Wat helpt je om te beseffen dat God niet ver weg is en dat je jezelf mag zijn in het gebed?

Recent meditations