Deze passage vormt de afsluiting van de zogenaamde ‘Bergrede’ (Mat. 5-7). Deze Bergrede behoort tot de belangrijkste woorden die Jezus ons geleerd heeft. Hoe moeten we deze ‘rede’ (in het Engels ‘sermon’, dus ‘preek’) begrijpen? Als een ideaal dat ons vanuit de verte wordt aangereikt? Als een gedragscode? Als een reeks enigszins willekeurige geboden die we moeten naleven zonder dat wordt aangegeven waarom? Nee, het beeld dat Jezus gebruikt, is van een huis dat wordt gebouwd met als doel om erin te gaan wonen: het doel van Jezus’ woorden is om ervoor te zorgen dat wij ons leven maken tot een plaats waar we onszelf kunnen zijn, waar we thuis komen, zonder dat we bang hoeven te zijn dat het plotseling instort. Het gaat om de plaats waar we volkomen veilig zijn.

In deze gelijkenis worden twee mensen vergeleken die allebei een huis bouwen. De één neemt de moeite om een solide fundering te leggen, de ander maakt zich er met een jantje-van-leiden vanaf: hij laat het deel van het huis achterwege dat niet zichtbaar maar wel onmisbaar is. Grote stappen, snel thuis. In eerste instantie is het verschil niet zichtbaar, maar vroeg of laat ontstaat er een situatie waarin één van de huizen (hoe fraai het er ook van de buitenkant uitziet) volkomen onbetrouwbaar blijkt. Deze twee mensen die een huis bouwen, vertegenwoordigen de twee mogelijke houdingen van wie “de woorden van Christus hoort”: het verschil is dat de ene “ernaar handelt” en de ander niet. Als we handelen naar de woorden van Christus, vinden we een bepaalde soliditeit, een veiligheid die op geen enkele andere manier kan worden verkregen

Dit is bemoedigend, maar het is ook een uitdaging. Hoe doen we dat, deze uitdaging aangaan en “naar de woorden van Christus handelen”? Eén ding is zeker: ernaar handelen betekent niet dat je eerst alles moet willen begrijpen wat er in de bijbel staat. Ook is het niet verstandig om woorden van Jezus te nemen die ons onmogelijk lijken of die we lastig vinden; dan kunnen we vast komen te zitten en tot stilstand komen. Het is belangrijk om gewoon te beginnen met het weinige wat we van zijn woorden hebben begrepen. En om dat zonder uitstel te doen, hoe klein dit eerste stapje ook lijkt. En als we het gevoel hebben dat we het vergeten zijn, of dat het niet is gelukt, gewoon maar weer opnieuw te beginnen. Frère Roger zei altijd: “nooit ontmoedigd, want altijd vergeven”.

Christus weet dat we niet alles begrijpen en dat onze pogingen om hem te volgen vaak tekortschieten. In de eerste woorden van de Bergrede (Matteüs 5:3) wordt zelfs erkend hoe arm wij zijn op dit gebied: “Zalig de armen van geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen.” (NBG-vertaling). De eerste woorden die Jezus wil waar we naar handelen is dat we weten dat we door hem gelukkig, zalig worden geprezen.

De woorden van Christus zijn geen regeltjes die we moeten toepassen in ons leven; zij vormen een kracht die ons leven van binnenuit kan opbouwen. We kunnen die kracht pas echt ontdekken als we ze niet als een soort externe wet beschouwen, iets abstracts, maar alleen als we proberen te ontdekken welke snaar ze in ons raken, als we erdoor worden geraakt – misschien soms maar heel even – als we spontaan weten: ja, het is waar! En dat we door deze reactie weten waar we kunnen handelen in het hier en nu, hoe klein en beperkt in eerste instantie ook.

 

Augustus 2026

Woorden ten leven

Matteüs 7:24-27

Jezus zei: Wie deze woorden van mij hoort en ernaar handelt, kan vergeleken worden met een verstandig man, die zijn huis bouwde op een rots. Toen het begon te regenen en de bergstromen zwollen, en er stormen opstaken en het huis van alle kanten belaagd werd, stortte het niet in, want het was gefundeerd op een rots. En wie deze woorden van mij hoort en er niet naar handelt, kan vergeleken worden met een onnadenkend man, die zijn huis bouwde op zand. Toen het begon te regenen en de bergstromen zwollen, en er stormen opstaken en er van alle kanten op het huis werd ingebeukt, stortte het in, en er bleef alleen een ruïne over.

Juli 2026

Jezus, bemiddelaar tussen God en mensen

1 Timoteüs 2:3-6

Dat is goed en welgevallig in de ogen van God, onze redder, die wil dat alle mensen worden gered en de waarheid leren kennen. Want er is maar één God, en maar één bemiddelaar tussen God en mensen, de mens Christus Jezus, die zichzelf gegeven heeft als losgeld voor allen, als het getuigenis voor de vastgestelde tijd. In deze passage uit deze eerste brief aan Timoteüs van Paulus wordt de lezerallereerst herinnerd aan Gods uiteindelijke plan, namelijk het universele heil voor alle mensen: God "wil dat alle mensen worden gered en de waarheid leren kennen". Dit heil komt tot stand doordat Christus zijn leven voor ons geeft: hij is degene, aldus Paulus, die “zijn leven heeft gegeven als losgeld voor allen.”

Juni 2026

Terugtrekken in gebed

Matteüs 6:5-6

Jezus zei: En wanneer jullie bidden, doe dan niet als de huichelaars die graag in de synagoge en op elke straathoek staan te bidden, zodat iedereen hen ziet. Ik verzeker jullie: zij hebben hun loon al ontvangen. Dus als je bidt, ga naar je kamer en sluit de deur en bid tot je Vader die in het verborgene is; en je Vader die in het verborgene ziet, zal je ervoor belonen. . Er zijn een paar passages in het evangelie waar Jezus een concreet, praktisch advies geeft – zo concreet zelfs dat je het bijna wel letterlijk moet interpreteren. Als we bijvoorbeeld lezen "heb je vijanden lief", is dat een uitnodiging om deze woorden in ons leven in de praktijk te brengen, wetende dat het een uitdaging is om lief te hebben, en dat dat alleen lukt met de hulp van God. Maar als we horen "als jullie bidden, trek je dan terug in je huis" (of een andere plek in afzondering), dan is dat een concreet voorbeeld dat de meeste mensen thuis ook kunnen doen.

April 2026

Mysterie van de paastijd

Johannes 12,20-33

Onder hen die naar Jeruzalem gekomen waren om God te aanbidden tijdens het feest, waren ook enkele niet-Joden. Zij gingen naar Filippus, die uit Betsaïda in Galilea kwam, en stelden hem deze vraag: Wij zouden Jezus graag willen zien. Filippus ging het aan Andreas zeggen, en samen gingen zij het aan Jezus zeggen. Jezus antwoordde hun: Het uur is gekomen waarop de Mensenzoon zijn heerlijkheid zal binnengaan. Werkelijk, ik verzeker jullie: als de graankorrel die in de aarde is gevallen niet sterft, blijft het één enkele korrel. Maar als hij sterft, draagt hij veel vrucht. Wie zich vastklampt aan zijn eigen leven, zal het verliezen, maar wie in deze wereld weinig waarde hecht aan zijn leven, zal het bewaren voor het eeuwige leven. Als iemand in mijn dienst wil staan, laat hij mij volgen. Waar ik ben, daar zal ook mijn dienaar zijn. Als iemand in mijn dienst staat, zal de Vader hem eren. Nu ben ik diep ontroerd. Wat zal ik zeggen? Vader, red mij uit dit uur? Maar juist daarom ben ik tot dit uur gekomen! Vader, verheerlijk uw naam.

Januari 2026

"Als je wist wat God wil geven"

Johannes 4:5-15

Zo kwam hij bij de Samaritaanse stad Sichar, dicht bij het stuk grond dat Jakob aan zijn zoon Jozef gegeven had, waar de Jakobsbron is. Jezus was vermoeid van de reis en ging bij de bron zitten; het was rond het middaguur. Toen kwam er een Samaritaanse vrouw water putten. Jezus zei tegen haar: "Geef mij wat te drinken." Zijn leerlingen waren namelijk naar de stad gegaan om eten te kopen. De vrouw antwoordde: "Hoe kunt u, als Jood, mij om drinken vragen? Ik ben immers een Samaritaanse!" Joden gaan namelijk niet met Samaritanen om. Jezus zei tegen haar: "Als u wist wat God wil geven, en wie het is die u om water vraagt, zou u hém erom vragen en dan zou hij u levend water geven." "Maar heer," zei de vrouw, "u hebt geen emmer, en de put is diep - waar wilt u dan levend water vandaan halen? U kunt toch niet meer dan Jakob, onze voorvader? Hij heeft ons die put gegeven en er zelf nog uit gedronken, en ook zijn zonen en zijn vee." Iedereen die dit water drinkt zal weer dorst krijgen," zei Jezus, "maar wie het water drinkt dat ik hem geef, zal nooit meer dorst krijgen. Het water dat ik geef, zal in hem een bron worden waaruit water opwelt dat eeuwig leven geeft." "Geef mij dat water, heer," zei de vrouw, "dan zal ik geen dorst meer hebben en hoef ik ook niet meer hierheen te komen om water te putten."