Meditações mensais
Đem Lời Chúa ra thực hành
Giacôbê 1,19-27Trong một thế giới mà chúng ta liên tục bị bủa vây bởi đủ loại thông điệp, tiếng nói của Tin Mừng đôi khi trở nên không thể nghe thấy. Vì nhiều lý do khác nhau, việc loan báo Tin Mừng của Chúa Giêsu Kitô đã trở nên khó tiếp cận đối với một phần lớn thế giới. Trong bối cảnh ấy, chúng ta có thể giúp những người đương thời lắng nghe Lời Chúa bằng cách nào?
Thư của thánh Giacôbê, được viết cho các cộng đoàn Kitô hữu sống tản mác bên ngoài Palestine, vẫn còn nguyên tính thời sự trong thế giới đa văn hóa, tục hóa và toàn cầu hóa của chúng ta. Thư nhấn mạnh tầm quan trọng của các việc làm, nói cách khác là việc thực hành tình yêu thương cách cụ thể. Chúng ta không chỉ lắng nghe Lời Chúa, nhưng còn phải hành động.
Thánh Giacôbê khuyên các độc giả của mình hãy “mau nghe, đừng vội nói”. Không thể đánh giá hết tầm quan trọng của việc lắng nghe trong xây dựng và duy trì hòa bình ở mọi cấp độ xã hội. Đức tính này càng cần thiết hơn đối với những người có trách nhiệm. Lời khuyên “khoan giận” (c. 19) nhắc chúng ta nhớ rằng: “Chúa là Đấng từ bi nhân hậu, Người chậm giận và giàu tình thương” (Tv 103,8). Dĩ nhiên, cũng có sự giận dữ thánh thiện và chính đáng. Chúng ta có lý do chính đáng để bất bình trước những bất công đối với những người yếu thế trong xã hội, trước việc ngược đãi những người vô tội. Nhưng khi bị hiểu lầm hoặc bị vu khống, phần lớn những lúc ấy, sự giận dữ chẳng giải quyết được gì. Nó không giúp cải thiện mối tương quan của chúng ta với người khác, cũng chẳng đem lại bình an cho tâm hồn. Kiên trì duy trì mối tương quan thay vì nổi giận sẽ chuẩn bị mảnh đất cho Lời Chúa.
Thật vậy, Lời Chúa đã được gieo vào lòng chúng ta (c. 21). Đó là Tin Mừng: Đức Kitô đã yêu thương chúng ta và hiến mình làm lễ tế dâng lên Thiên Chúa vì chúng ta (Ep 5,2). Chúng ta có thể sống trong tình yêu vì Người đã yêu thương chúng ta trước. Chúng ta phải đón nhận Lời ban sự sống và chân lý này như một kho tàng quý giá, vì Lời ấy có thể cứu độ chúng ta (c. 21). Đón nhận Lời Chúa cũng có nghĩa là đem Lời ấy ra thực hành. Chỉ suy niệm hay chiêm ngắm Lời Chúa thôi thì chưa đủ. Sau đó, bức thư triển khai mối tương quan giữa đức tin và hành động (2,14-26). Bằng một cách diễn đạt khác với thánh Phaolô, thánh Giacôbê nói rằng con người được nên công chính nhờ việc làm, chứ không phải chỉ nhờ đức tin (2,24). Đây là một chủ đề đã gây ra nhiều tranh luận và chia rẽ kể từ thời Cải cách. Tuy nhiên, lập trường của thánh Giacôbê không nhất thiết mâu thuẫn với những gì thánh Phaolô Tông đồ đã nói. Bởi vì đối với thánh Phaolô, “điều quan trọng là đức tin hoạt động nhờ đức ái” (Gl 5,6).
Đối với thánh Giacôbê, việc thực hành tình yêu thương gắn bó mật thiết với việc thờ phượng Thiên Chúa (c. 27). Tình liên đới với người nghèo không chỉ là một đòi hỏi về luân lý, mà còn là con đường gặp gỡ Chúa, Đấng đã đồng hóa mình với những người thấp bé nhất (x. Mt 25,40). Không thể tách rời hành động và cầu nguyện, dấn thân và chiêm niệm, tình liên đới và đời sống nội tâm. Tôn giáo đích thực không bao giờ là sự trốn chạy khỏi những thực tại của cuộc sống. Đối với thánh Giacôbê, việc khước từ tinh thần thế tục phải đi đôi với sự dấn thân phục vụ những người nghèo đang lâm cảnh khốn cùng (c. 27).
Khi được diễn tả bằng những hành động yêu thương cụ thể, ngôn ngữ đức tin có thể tìm lại sức mạnh và ý nghĩa của mình. Khi ấy, những lời Tin Mừng có thể chạm đến tâm hồn con người, vượt ra ngoài phạm vi các nhà thờ của chúng ta, và biến đổi cuộc đời họ.
- Làm thế nào chúng ta có thể thực hành lời khuyên: “Mau nghe, đừng vội nói”? Điều gì giúp tôi chế ngự cơn giận?
- Ngày nay, đâu là những “cô nhi quả phụ lâm cảnh gian truân” giữa chúng ta? Những nơi nào chung quanh chúng ta và trên thế giới đang khẩn thiết cần được thể hiện tình liên đới?
- “Ubi caritas Deus ibi est” (Ở đâu có tình yêu thương và lòng bác ái, ở đó có Thiên Chúa). Tôi đã từng cảm nghiệm điều này khi nào? Những ai có cuộc đời phản chiếu điều đó?