Zoveel mensen zijn op zoek naar de zin van hun leven. Ze zijn op zoek naar iets wat groter is dan de gemakkelijke beloften die continu voorbijkomen op onze schermen. Maar is de mens niet gemaakt voor een echte zin en doel? En hoe zouden we deze kunnen ontdekken?

Als we proberen te leven vanuit geloofsvertrouwen, vragen we ons soms af: Wat wil God van mij? Er leven zoveel verlangens in ons. Wat is de weg die ik kan gaan met God?

Het afgelopen jaar hebben we in Taizé bezoek ontvangen van jongeren uit Oekraïne, Palestina, Libanon, Nicaragua, Myanmar en andere plaatsen waar sprake is van oorlog en conflictsituaties. Wij voelden ons zeer geïnspireerd door hun geloof en hun verlangen naar rechtvaardige en duurzame vrede. Ook hebben we verhalen gehoord van mensen die in Gaza werken of daar familie hebben. We zien de pijn van degenen waarvan de dierbaren zijn gegijzeld en we horen de roep van iedereen die gerechtigheid zoekt onder onderdrukkende regimes.

Ook heb ik tijd doorgebracht met de broeders van onze Taizé-gemeenschap die in kleine fraterniteiten in Brazilië en Cuba wonen. Brazilië draagt nog steeds de sporen van de slavernij en er is nog steeds sprake van grote ongelijkheid. Maar er zijn altijd mensen die weigeren op te geven; zij kiezen er bewust voor om de kant te kiezen van de allerarmsten. Ik denk dan bijvoorbeeld aan een gemeenschap in de stad Salvador, waar daklozen in de kerk slapen en elkaar helpen.

En ik heb de Cubanen leren kennen als een moedig volk, dat geconfronteerd wordt met enorme problemen. Ik ontmoette een grootmoeder die al haar spaargeld uitgaf om ervoor te zorgen dat kleinzoon alle schoolspullen kreeg die hij nodig had voor het nieuwe schooljaar. Net als veel andere Cubanen had zijn moeder het land verlaten om als migrant op zoek te gaan naar een betere toekomst.

Op veel plekken op deze wereld vragen mensen zich af: Hoe kan ik met de vrijheid die mij is gegeven solidair zijn met mensen die lijden? Ze zoeken een manier waarop zij hun liefde en omkijken naar elkaar handen en voeten kunnen geven. Iets wat hun leven zin geeft omdat ze helpen en dienen.

Er is zo ontzettend veel schoonheid in onze wereld, maar ook ontzettend veel onrecht. Wat is onze plaats in dat alles? Wat wordt er van me gevraagd? Dit is een vraag die heel vaak in mijn hart leeft, als ik word geconfronteerd met ingewikkeldheden van het leven en keuzes die ik moet maken.

In het evangelie van Johannes zijn de eerste woorden van Jezus: “Wat zoeken jullie?” Dit is ook de vraag die ik heb voorgelegd aan een groep van zes jonge vrijwilligers in Taizé. Ze zijn afkomstig uit zes verschillende landen verspreid over vier verschillende continenten. Deze brief is geïnspireerd op wat ze me vertelden.

Ik wil hen en alle vrijwilligers bedanken die helpen om de ontmoetingen in Taizé mogelijk te maken door een periode door te brengen met onze gemeenschap, om samen te bidden en meer te begrijpen wat Christus van hun vraagt in het leven.

frère Matthew

 

De stilte zoeken

Als je jongeren die een week in Taizé zijn geweest vraagt wat voor hen het belangrijkste was, noemen ze vaak de stilte. In een wereld waarin iedereen altijd maar ‘aan’ staat en waar alles steeds in beweging is, lijkt dit misschien verrassend.

Als we de tijd nemen en de oneindige stroom input eindelijk ‘uit’ zetten, kan het gebeuren dat we in de stilte heel dicht bij onszelf komen en ook een glimp opvangen van iets wat groter is dan wijzelf.

Gods prachtige schepping, het geluid van de wind, een kabbelende beek of een zingende vogel kunnen ons als het ware omhelzen en ons meenemen naar een innerlijke stilte waar een verbondenheid tastbaar wordt met alles wat bestaat. We kunnen vol verwondering raken over een mooie sterrennacht.^*

Jezus kwam in stilte in onze wereld:^* “Het Woord is mens geworden en heeft bij ons gewoond”.^* Degene die bij God was en die God was voor het begin van alle dingen, kwam tot ons door een nederige geboorte in de stilte van de nacht:^* het licht dat schijnt in de duisternis.

En deze stilte is dus niet leeg. Zij wordt een plaats van ontmoeting. In de stilte zijn we niet alleen. Maar we vinden het lastig omdat ons hoofd altijd zo vol zit met andere dingen. In de Regel van Taizé staat: “Als je aandacht afdwaalt, keer dan terug naar het gebed zodra je merkt dat je afgeleid bent, zonder erover in te zitten.”^*

Vele eeuwen geleden bad iemand: “Mijn hart zegt U na: ‘Zoek mijn nabijheid!’ Uw nabijheid, HEER, wil ik zoeken!”^* Laten we in de stilte van ons hart ons steeds weer omkeren om God te zoeken.

Gebed is vaak allereerst een verlangen,^* een stil verlangen naar vrede in de aanwezigheid van God. Als we niet weten hoe we moeten bidden, is het de Heilige Geest zelf, die pleit voor ons met woordloze zuchten.^* Als we daar, diep in ons hart luisteren, mogen we ons realiseren dat de Heilige Geest daar woont. Daar word ik geconfronteerd met mezelf en met God, die in mij ademt.

Levende God, leer mij om U te zoeken in de stilte van mijn hart, in de schoonheid van de schepping, door te luisteren naar Uw Woord, door Uw nederige aanwezigheid te verwelkomen.

Zouden we ons ertoe kunnen zetten om elke dag een tijd van stilte te nemen en de aanwezigheid van God te zoeken? Je zou kunnen beginnen met gewoon maar vijf minuten. Je zou kunnen beginnen met het lezen van een korte bijbeltekst of te bedanken voor je hebt mogen ontvangen die dag; of tijd te nemen om gewoon maar te zijn.

 

Op zoek naar richting

De stilte zorgt ervoor dat we echt kunnen luisteren naar wat er in ons speelt. En dat is belangrijk als we in het leven op zoek zijn naar welke kant we op moeten. Daarnaast is er een innerlijke vrijheid nodig om een verantwoorde keuze te kunnen maken. Deze vrijheid betekent het accepteren van onze grenzen, zonder dat we angstig zijn: angst is altijd een slechte raadgever, en God dringt ons nooit iets op.

Iedereen is op zoek naar het gevoel om erbij te horen en naar een vorm van veiligheid. En in onze zoektocht naar een authentieke levenswijze zijn het vaak juist andere mensen die ons helpen bij het vinden van wie we echt zijn. Het is de ander die ons (tot onze verrassing) vaak iets laat zien wat we in ons eentje niet hadden ontdekt.

In het evangelie van Johannes zijn er twee jonge mensen die samen met hun leermeester, Johannes de Doper, in het dal van de Jordaan verblijven. De jonge mensen hebben veel vertrouwen in Johannes. Maar hij wil hen niet voor zichzelf houden en hij wijst van zichzelf af naar een ander: Jezus. En dan gaan ze op weg om achter Jezus aan te gaan.

Als Jezus hen ziet, vraagt hij: “Wat zoeken jullie?” Als ze antwoorden: “Rabbi, waar logeert u?” zegt hij: “Kom maar mee, dan zul je het zien”.^*

Eigenlijk vormen deze twee vragen de samenvatting van het proces van het zoeken naar en vinden van een richting voor een leven met Christus. Het begint met ons eigen verlangen, waarbij we aangeven dat we verlangen naar iets groters (“Wat zoeken jullie?”), waarbij we vervolgens worden geconfronteerd met de persoon van Jezus: “Rabbi, waar logeert u?”

De Jezus die ons uitnodigt (“Kom maar mee, dan zul je het zien”) is zachtmoedig en nederig van hart, en hij houdt van ons met een liefde die onvoorwaardelijk is, waarop je altijd kunt vertrouwen en die je nooit in de steek laat. Durf je op zijn uitnodiging in te gaan, ondanks je aarzelingen en misschien zelfs twijfels?

Jezus Christus, wijs me de weg en maak me bereid om die weg te volgen.^*

Welke mensen wijzen me op Christus? Neem een moment om je dank uit te spreken dat zij er zijn/waren.

 

Op zoek naar vreugde

Een van de vrijwilligers in Taizé vertelde me: “In mijn land proberen jongeren te overleven in een wereld die van alles biedt, maar diep in hen overheersen vooral angst, zorgen en depressie.”

Overal om ons heen krijgen worden ons vreugde en plezier voorgespiegeld. Maar heel vaak leidt dat niet tot blijvende vreugde en is er slechts sprake van een kort moment van plezier.

Diep in ons ontspringt een vreugde als we beseffen dat we geliefd zijn om wie we zijn. Als we inzien dat vreugde een geschenk is en niet iets wat we kunnen eisen, zullen we ontdekken dat we echte vreugde kunnen ontvangen. Dan zullen we niet langer proberen deze vreugde koste wat kost te bewerkstelligen maar draagt de vreugde ons zelf op een lichte manier voorwaarts.

Jezus was met zijn vrienden uitgenodigd op een bruiloft,^* en na enige tijd was de wijn op. Op dat moment ontbreekt er iets: Jezus is één met de armen. Hij ontmoet hen in hun armoede en geeft hun iets wat hun verwachtingen te boven gaat: Wat hij voor hen wil is vreugde, en hij doet er alles aan om dat mogelijk te maken.^*

Vele jaren geleden was ik in Calcutta, in het moederhuis van de Missionarissen van Naastenliefde. Daar hing aan de muur een uitspraak van moeder Teresa die me eraan herinnerde dat God ons aanvaardt in al onze zwakheden en dat Hij niet van ons verlangt dat we perfect zijn. We hoeven niet altijd sterk te zijn.

Onze innerlijke armoede kan ervoor zorgen dat we ons afvragen of we wel goed genoeg zijn. En dat kan ertoe leiden dat we verbergen wie we diep van binnen echt zijn. Maar als we onszelf toestaan om met lege handen voor Christus te staan, komt Hij zelf om onze handen te vullen, waardoor onze armoede stap voor stap wordt getransformeerd.

Zelfs op momenten dat we verdrietig zijn en vreugde heel ver weg lijkt, kunnen we denken aan de woorden van Jezus, die het heeft over een vreugde die niemand ons kan afnemen.^*

Barmhartige God, we willen Uw vreugde verwelkomen, in welke situatie we ons ook bevinden. Als we begrijpen dat U van ons houdt en voor ons de weg opent naar een leven dat nooit eindigt, dan ontspringt er diep in ons een vreugde.

Wat kunnen we doen om anderen vreugde te brengen? Misschien kunnen we iemand fysiek ontmoeten in plaats van online. Soms krijg ik in iets wat ik volkomen vrijwillig geef aan een ander veel meer terug dan wat ik had verwacht, vooral als ik de vreugde zie op het gezicht van degene aan wie ik iets geef.

 

Betekenis zoeken

We verlangen allemaal diep van binnen naar betekenis. Hoe kunnen we dit verlangen stillen? Ergens in ons drukke leven is er een stille stem die ons influistert dat we geliefd zijn.

Een belangrijk persoon, genaamd Nikodemus, was op zoek was naar de ware zin van zijn leven. En hij hoorde van Jezus.^* Hij ging Jezus tegemoet in de nacht en zocht een manier om zijn gedachten onder woorden te brengen.

Onze diepste vragen over geloof, leven en dood, de zin en het doel van het leven blijven vaak onuitgesproken. Maar als zij niet worden uitgesproken, blijft er iets in ons knagen, zoals bij Nikodemus.

Kunnen we al zoekend onze vragen volgen tot ze ons naar de bron van het leven brengen? Wellicht vinden we niet de antwoorden op al onze vragen, maar als we Christus durven te volgen, kunnen we op een punt komen waarop we onszelf toevertrouwen aan God met een transparant vertrouwen.^* Dan ontdekken we Gods omarmende liefde en goedheid.

De betekenis van Jezus’ leven was niet om over de mensen te oordelen, maar om ieder mens te doen inzien dat God van hem/haar houdt. Hij komt om ons de weg te laten zien van een steeds grotere liefde. Dat is zijn geheim.

Nikodemus kwam stap voor stap dichter bij het licht. Een jaar of twee nadat hij Jezus in de nacht had ontmoet, nam hij het openlijk op tegen de autoriteiten in Jeruzalem.^* Een paar maanden later, toen Jezus werd gekruisigd, toonde hij grote moed,^* namelijk door deel uit te gaan maken van de groep vrienden rondom Jezus. Deze moed zorgde ervoor dat hij werd opgenomen in een gemeenschap.

Lead, kindly light, amid the encircling gloom, lead thou me on…. I do not ask to see the distant scene; one step enough for me.^* [Leid me, vriendelijk licht, te midden van de ons omgevende duisternis, leid me...Ik vraag niet om me verre visioenen te laten zien; één stap is me genoeg.]

Probeer een ontmoeting te organiseren waarbij iedereen vertelt over op welke manier hij of zij betekenis vindt in het leven. Voor bepaalde mensen zal dit het geloof zijn, voor anderen wellicht iets concreets doen voor anderen, en weer anderen hebben misschien meer vragen dan antwoorden. Wanneer we op deze manier onze ervaringen delen en goed naar elkaar luisteren kunnen we elkaar bemoedigen. Je zou kunnen kijken of het goed is om de ontmoeting te laten beginnen met een lied om de Heilige Geest aan te roepen, en om te eindigen met een lied om dank te zeggen.

 

Op zoek naar een rechtvaardige wereld

Onrecht – of het nu gaat om vernietiging van de biodiversiteit,^* ongelijkheid, geweld, onderdrukking of oorlog – roept allerlei emoties op: verontwaardiging, woede, verdriet en soms wanhoop. Maar als we (terecht!) besluiten om ertegen te vechten, bestaat er soms het gevaar dat we zo verstrikt raken in onze eigen mening dat we niet verder kijken dan onze neus lang is.^* We lopen zelfs het risico dat we gevangen raken in ons eigen algoritme en verstrikt raken in de polarisatie die onze samenleving bedreigt.

Laten we proberen uit onze eigen bubbel te stappen en werkelijk te luisteren naar andere standpunten dan de onze, ook als we het niet met elkaar eens worden.

Soms moeten we bereid zijn om complexe realiteiten naast elkaar te laten bestaan, zelfs in situaties waar een oplossing niet mogelijk lijkt.^* Het kan heftig zijn om te luisteren naar verschillende kanten van een verhaal. Maar er níet naar luisteren, zou geen recht doen aan mensen.

Na het avondgebed in de kerk van Taizé zei een jonge vrouw tegen me: “Ik moet inzien dat er in mij geweld is, maar ik moet dit altijd naast mijn behoefte aan contemplatie laten bestaan.” Ik vond dit enorm bevrijdend. In plaats van dit gevoel te onderdrukken of te doen alsof het niet bestond, plaatste ze het naast haar verlangen naar God.

Er bestaat het gevaar dat de – in ieder van ons aanwezige – destructieve krachten ons in de greep krijgen. Het is zo makkelijk om mensen of zelfs hele landen te demoniseren. Dan lopen we het risico dat we worden meegezogen worden in een spiraal van geweld en deze ook in stand houden. Contemplatie – gebed – opent een andere dimensie in ons, waardoor we verzoend raken met wat er in ons leeft en we op zoek kunnen gaan naar manieren om bruggen te slaan.

Het is de Heilige Geest die ons helpt om moedige beslissingen te nemen wanneer dit nodig is. Broeder Roger, die ons gemeenschapsleven in Taizé begon, had het wel over een ‘creatief geweld van de vredestichters’^*, waardoor deze in staat waren om niet toe te geven aan de verleiding om af te wijken van de weg van het evangelie.

Jezus belichaamt de wereld van gerechtigheid en rechtvaardige relaties, in het evangelie het ‘Koninkrijk van God’ genoemd. Maar hij ontstak in woede en gooide de tafels van de verkopers en geldwisselaars in de tempel omver om ruimte te maken voor God.^* Jezus was scherp gekant tegen religieuze schijnheiligheid, maar hij aarzelde ook niet om een religieus leider als Nikodemus te verwelkomen. Hij kende de Farizeeën en accepteerde hun gastvrijheid,^* maar hij zat ook aan tafel met mensen die waren buitengesloten in de samenleving. Hij had een niet aflatende liefde voor de verloren schapen van het volk Israël,^* maar hij prees ook het geloof van een Romeinse officier en genas zijn kind.^* Ook hij liet zich bevragen door het geloof van een heidense vrouw die hij buiten Israël ontmoette.^*

Door het risico te nemen om relaties aan te gaan met mensen die anders waren,^* creëerde Jezus vertrouwen en vormde Hij de manifestatie van Gods verzoenende kracht.

Als we weten dat het licht schijnt in de duisternis en dat door eenvoudige gebaren van goedheid tussen mensen de liefde van God overwint, geeft dit ons de vrijheid om te handelen.

Christus Jezus, in Uw leven hier op aarde heeft U niet geaarzeld om onrecht aan de kaak te stellen, maar U wilde de brug slaan naar iedereen die U op Uw pad tegenkwam. Vergroot in ons het verlangen om bruggen te slaan tussen mensen en landen die verdeeld zijn, zodat gerechtigheid op aarde mag heersen.

Wat kunnen we voor concreets doen om bruggen te slaan in situaties waarin verdeeldheid heerst? Het is moeilijk om in je eentje iets te veranderen. Sla de handen ineen; breng ideeën bij elkaar; steek als een groep de hand uit naar mensen aan de marge van de samenleving. Wat betekent het om te luisteren naar mensen met een andere mening dan de onze: begrip te hebben voor hun angst zonder daarbij onze eigen bijbelse waarden los te laten?

 

Op zoek naar gemeenschap

Een van de vrijwilligers in Taizé vertelde me: “Ik wil leven in volgens mijn eigen waarden en die volgens de bijbel. Als ik een beslissing neem, vraag ik mezelf af: is dit acceptabel voor anderen, voor de planeet maar ook voor mezelf? We willen werken aan een betere wereld.”

Gemeenschap met elkaar, met de schepping, met God – laten we ná het isolement tijdens de coronacrisis nu vooral werken aan een wereld waarin gemeenschap voorop staat,^* een zorgzame wereld.^* Alles is met alles verbonden; we horen allemaal bij elkaar in ons gemeenschappelijke huis, de schepping die ons geschonken is.

Aan het kruis was de gemeenschap rondom Jezus uiteengevallen. Judas had hem verraden. Petrus had hem verloochend. De meeste van zijn vrienden waren gevlucht. Alle inzet van Jezus om tijdens zijn leven een liefdevolle gemeenschap op te bouwen, om iedereen welkom te heten in zijn, leek mislukt. Hij had het risico genomen om zijn leven te geven, zelfs voor de mensen die hem zouden afwijzen. Maar op het donkerste moment wordt de gemeenschap herboren aan de voet van het kruis.^*

Volgens het evangelie van Johannes blijven vier vrouwen en één man tot het einde toe bij Jezus. Zonder woorden zijn ze er gewoon. Ze zijn er de getuigen van dat Jezus gemeenschap blijft creëren, zelfs als niets meer mogelijk lijkt.

Vijandigheid en afwijzing beschadigen gemeenschap tussen mensen. Aan het kruis neemt Jezus deze vijandigheid en afwijzing op zich en herstelt de gemeenschap – zelfs op het moment van het grootst mogelijke lijden.^*

Aan het kruis geeft Jezus zijn geliefde discipel aan zijn moeder als een andere zoon. Deze discipel, die staat voor alle toekomstige discipelen die Jezus liefheeft, neemt haar op in zijn huis. Er wordt een nieuwe familie geboren: de gemeenschap van mensen die in Jezus geloven, namelijk de kerk. Een gemeenschap die niet op een menselijke wijze is ontstaan door overwinning en triomf, maar door een liefde die groter is dan de zwijgende stilte van het lijden. Wie zou van een dergelijke gemeenschap kunnen worden uitgesloten?^*

In de kerk zijn we geroepen om naast diegenen te gaan staan die lijden, naast de slachtoffers van onrecht.^* We zijn allemaal mensen, geroepen om elkaar op een eerlijke en oprechte manier te verwelkomen. Om elkaar te verwelkomen op een manier dat de vrijheid en integriteit van ieder mens worden gerespecteerd.

Het werk van Jezus komt ten einde wanneer hij sterft op de vooravond van de sabbat, de zevende dag van de week,^* net zoals God Zijn scheppingswerk op de zevende dag eindigde, toen hij had gezien dat alles “zeer goed was”.^* Het geschenk dat Jezus ons geeft door zijn leven te geven aan het kruis, is het begin van een nieuwe schepping. Hij sterft een gewelddadige dood - maar “stromen van levend water”^* vloeien uit zijn lichaam.^* Dit water is de Heilige Geest zelf, die het aanschijn van de aarde vernieuwt.

Het lichaam van Jezus wordt in een nieuw graf in een tuin gelegd, de tuin zoals onze aarde moet worden.^* En in de stilte van de zevende dag die volgt, begint de gewonde schepping, waar wij deel van uitmaken en die aan onze zorg is toevertrouwd, in het verborgene aan haar transfiguratie.

Christus Jezus, U gaf Uw leven voor ieder mens en U laat ons zien hoe ver U gaat om zichzelf voor ons te geven. Laten we samen met Uw moeder Maria en Uw geliefde discipel aan de voet van Uw kruis staan en luisteren naar wat U ons heeft te zeggen.

Naast welke mensen worden wij gevraagd te gaan staan? Wat is onze ervaring met gemeenschap? Studenten kunnen bijvoorbeeld samen in één huis wonen, bidden en samen eten, vooral met buitenlandse studenten; anderen ontmoeten elkaar soms iedere week bij iemand thuis. Zorg dat iedereen zich thuis voelt, vooral degenen die buiten de groep staan; het is een heel eenvoudige manier om iets te doen aan het gevoel van onrechtvaardigheid.

 

Op zoek naar vrede

We verlangen naar vrede – innerlijke vrede maar ook vrede voor deze wereld, waar God zoveel van houdt. “Begin het werk van vrede in jezelf, zodat je, als je eenmaal vrede hebt gevonden, ook vrede kunt brengen aan anderen,”^* was wat een gelovige uit de 4e eeuw zei.

Bij de ontmoeting tussen Jezus en Maria uit Magdala op Paasmorgen in de tuin, vraagt hij haar: “Waarom huil je? Wie zoek je?”^* Haar tranen veranderen in vreugde als ze zich realiseert dat degene naar wie ze verlangde niet door de dood is overwonnen. En vervolgens zendt Jezus haar naar zijn andere vrienden zodat ze kan vertellen wat ze heeft gehoord en gezien.

Kort daarna komt Jezus ook bij hen, maar ze zijn nog steeds heel angstig. Dan zijn zijn eerste woorden: “Ik wens jullie vrede!”^* Door naast hen te gaan staan in hun angst opent hij hen voor de vrede van zijn aanwezigheid. Hij blaast de Heilige Geest over hen en geeft hun de verantwoordelijkheid om zijn werk van verzoening voort te zetten.

De vrede die Jezus hen voor zijn dood had beloofd, een “vrede die de wereld niet geven kan”,^* is veel meer dan de afwezigheid van conflicten. Het bijbelse woord shalom heeft ook de betekenis van ‘herstel’ en ‘heelheid’ in zich. Dit is de vrede van God die aan ons is toevertrouwd, een vrede die we moeten koesteren en moeten laten groeien.

Als we anderen helpen om de vrijheid en de vrede te ontdekken die hen aangeboden worden, als we al het mogelijke doen om muren van vijandigheid of alles wat iemand gevangen houdt af te breken, dan zijn we deelgenoten van het echte leven van God. En als we met verwondering en dankbaarheid naar de schepping kijken en er zorg voor dragen, lopen we dan niet dezelfde weg?

We hebben het allemaal nodig om ons onder te laten dompelen in de vrede die de opgestane Christus aan een ieder van ons heeft beloofd. Op deze manier kunnen we samen op weg gaan en met elkaar oplopen, waarbij we stap voor stap hoop^* zaaien. Laten we, zelfs door de meest eenvoudige gebaren, tekenen van verzoening worden, pelgrims van vrede, ieder op onze eigen manier, op de plek waar wij door God zijn neergezet.

We moeten luisteren naar de stemmen van hen die lijden onder dodelijke conflicten of onder het geweld waar we in onze samenleving mee te maken hebben. Eén van de manieren om dat te doen is contact te onderhouden met mensen die in oorlogsgebieden wonen. We moeten diegenen steunen die vechten voor gerechtigheid in landen met een onderdrukkend regime of in landen met een regering die oorlog zoekt. Zouden sommigen van hen bereid zijn om hierover te vertellen? Bereid samen een gebed voor de vrede voor en laat mensen over dit soort situaties vertellen. Laten we luisteren naar wat de Heilige Geest ons vandaag de dag te zeggen heeft.

Zegen ons, God van liefde. Laat de Heilige Geest ons leiden op onze weg, terwijl wij op weg gaan met de opgestane Christus. Maak ons tot pelgrims van hoop, pelgrims van vrede.